UZP przygotował i przekazał do konsultacji społecznych drugi projekt nowelizacji ustawy Prawo zamówień publicznych. Projekt nowelizacji zakłada między innymi:

I. Rezygnację z protestu wnoszonego przez wykonawcę do zamawiającego jako jednego z dotychczas obowiązujących środków ochrony prawnej. W uzasadnieniu do ustawy określono ten środek mało efektywnym i niezapewniający korygowanie działań naruszających reguł PZP w postępowaniach przetargowych. Przy czym niejednokrotnie środek ten był używany przez niezadowolonych wykonawców do „uprzykrzania życia” Zamawiającemu np. poprzez wydłużenie termin zawarcia umowy w sprawie udzielenia zamówienia publicznego. Ocenę prawidłowości postępowania z przepisami ustawy ma zapewnić odwołanie wnoszone do niezależnego od spierających się stron organu pierwszej instancji, którym jest Krajowa Izba Odwoławcza. Odwołanie przysługiwać będzie wyłącznie od niezgodnej z przepisami ustawy czynności zamawiającego podjętej w postępowaniu o udzielenie zamówienia lub zaniechania czynności, do której zamawiający na podstawie ustawy był zobowiązany. W postępowaniach w sprawie udzielenia zamówienia o wartości poniżej tzw. "progów unijnych" odwołanie będzie przysługiwało wyłącznie wobec czynności zamawiającego: wyboru trybu negocjacji bez ogłoszenia, zamówienia z wolnej ręki, opisu sposobu oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu, oraz wykluczenia odwołującego i odrzucenia jego oferty. Od wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie przed KIO przysługiwać będzie skarga, w zależności od wartości zamówienia do sądu okręgowego albo sądu apelacyjnego, która wstrzyma jednak uprawnienia zamawiającego do zawarcia umowy z wybranym wykonawcą. Skargę będzie wnosiło się do sądu właściwego dla siedziby albo miejsca zamieszkania zamawiającego za pośrednictwem Prezesa KIO przesyłając jednocześnie jej odpis stronie przeciwnej. W zależności od wartości przedmiotu zamówienia właściwym sądem będzie sąd okręgowy (poniżej progów unijnych) albo sąd apelacyjny (dla wartości równiej lub przekraczającej progi unijne). Dochowanie terminu do wniesienia skargi wraz z przesłaniem jej odpisów stanowić będzie złożenie skargi w placówce pocztowej operatora publicznego. Strony będą ponosiły koszty postępowania skargowego stosownie do jego wyniku. Sąd określając wysokość kosztów będzie uwzględniał także koszty poniesione przez strony w związku z rozpoznaniem odwołania. Tak jak dotychczas, skargę kasacyjną będzie mógł wnieść wyłącznie Prezes Urzędu. Proponuje się również zmiany w ustawie z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych będzie udzielenie zamówienia publicznego z naruszeniem przepisów o zamówieniach publicznych dotyczących przesłanek stosowania trybów udzielenia zamówienia publicznego negocjacji bez ogłoszenia oraz wolnej ręki, którego przedmiot lub warunki zostały określone w sposób naruszający zasady uczciwej konkurencji, które miały lub mogły mieć wpływa na wynik postępowania oraz zawarcie umowy z naruszeniem przepisów o zamówieniach publicznych przed ogłoszeniem przez Krajową Izbę Odwoławczą orzeczenia oraz niezłożenie oświadczeń wymaganych przepisami o zamówieniach publicznych, przez osoby zobligowane do ich złożenia jeżeli zaistnieją okoliczności, o których mowa wart. 17 ust. 1 pkt 1-4 ustawy Prawo zamówień publicznych. Ponadto proponuje się, aby naruszeniem dyscypliny finansów publicznych było naruszenie przepisów o zamówieniach publicznych za które Krajowa Izba Odwoławcza lub sąd nałożyli karę finansową.

II. Uprawnienie zamawiającego do zastrzeżenia w ogłoszeniu lub w specyfikacji istotnych warunków zamówienia, wymogu spełniania przez podwykonawcę warunków udziału w postępowaniu proporcjonalnie do części zamówienia, którą ma wykonywać. Badanie spełniania warunków przez podwykonawców odbywać się będzie na etapie realizacji zamówienia publicznego. Niespełnienie warunków udziału przez wskazanego podwykonawcę będzie skutkowało brakiem zgody zamawiającego na powierzenie mu części zamówienia do wykonania. Zamawiający będzie miał jednak obowiązek zapewnienia wykonawcom niezbędnych informacji w tym zakresie już na etapie postępowanie o udzielenie zamówienia.

III. Wydłużenie terminu składania ofert dla dostaw i usług do 12 dni, przy czym zamawiający będzie mógł skracać termin o 5 dni, jeśli dopuścił możliwości składania ofert w postaci elektronicznej opatrzonej bezpiecznym podpisem elektronicznym.

IV. Uchylenie trybu zapytania o cenę. W ocenie UZP tryb ten nie zapewnia wymaganego poziomu transparentności, konkurencyjności i równego traktowania wykonawców przy udzielaniu zamówień publicznych.

V. Rozszerzenie okoliczności uzasadniających zwolnienie zamawiającego z obowiązku zachowania terminu standstill. Zamawiający będzie mógł zawrzeć umowę przed upływem tego terminu, jeżeli:
1) w postępowaniu złożono jedną ofertę, a w trybach w których w pierwszym etapie wykonawcy składają wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu również wtedy, gdy upłynął termin na wniesienie odwołania na wykluczenie wykonawcy albo odwołanie takie zostało rozpoznane przez Izbę;
2) umowa dotyczy zamówienia udzielanego w trybie negocjacji bez ogłoszenia, w ramach dynamicznego systemu zakupów albo na podstawie umowy ramowej;
3) w postępowaniach poniżej tzw. "progów unijnych" w trybie przetargu nieograniczonego lub negocjacji bez ogłoszenia nie wykluczono żadnego wykonawcy i nie odrzucono żadnej oferty, a w trybach w których składane są wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu nie odrzucono żadnej oferty i nie wykluczono żadnego wykonawcy albo jeżeli wykluczono wykonawcę, upłynął termin na wniesienie odwołania lub zostało ono rozstrzygnięte przez Izbę;
4) w postępowaniach prowadzonych w trybie licytacji elektronicznej, z wyjątkiem sytuacji gdy wykluczony został wykonawca i nie upłynął jeszcze termin na wniesienie odwołania albo nie zostało ono rozpatrzone przez Izbę.
Obowiązek zachowania okresu standstill nie będzie zachodził w przypadku trybu z wolnej ręki, gdyż w tym trybie nie jest zamawiającemu składana oferta oraz nie jest dokonywany wybór oferty najkorzystniejszej, a tym samym nie ma terminu od którego należałoby liczyć standstill.

VI. Rezygnację z konstrukcji bezwzględnej nieważności umowy o zamówienie publiczne zawartej po przeprowadzeniu postępowania obarczonego określonymi w ustawie wadami i zastąpienie jej sankcją względnej nieważności umowy. Tym samym, sankcja, która dotychczas powodowała, że umowa była nieważna z mocy samego prawa, od momentu jej zawarcia, na którą każdy mógł się powoływać oraz która była stwierdzana deklaratoryjnym wyrokiem sądu zostanie zastąpiona sankcją, której zastosowanie wymaga konstytutywnego wyroku sądu unieważniającego umowę z przyczyn określonych w przepisach ustawy Unieważnienie umowy będzie odnosiło skutek od momentu jej zawarcia. Umowa nie będzie podlegała unieważnieniu, jeżeli zamawiający:
1) w trybie negocjacji bez ogłoszenia, zamówienia z wolnej ręki będzie miał uzasadnione podstawy, aby sądzić, iż działa zgodnie z ustawą, opublikuje ogłoszenie o zamiarze zawarcia umowy oraz zawrze umowę odpowiednio po upływie 7 lub 10 dni od zamieszczenia ogłoszenia w Biuletynie Zamówień Publicznych albo publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej;
2) w dynamicznym systemie zakupów albo umowie ramowej będzie miał uzasadnione podstawy, aby sądzić, że działa zgodnie z ustawą, przekaże informację o wyborze oferty najkorzystniejszej a umowa zostanie zawarta po upływie okresu standstill.
Prezes Urzędu będzie mógł wystąpić do sądu o unieważnienie umowy z uwagi na stwierdzenie zaistnienia każdej z przesłanek unieważnienia przewidzianej wart. 146 ust. 1, zmiany umowy dokonanej z naruszeniem art. 144 ust. 1 oraz części umowy, o której mowa wart. 140 ust. 3.

 Projekt ustawy Prawo Zamówień Publicznych z dnia 2.04.2009 r.

Artur Andrzejewski